Խաղաղության նոբելյան մրցանակ

Խաղաղության նոբելյան մրցանակը ամեն տարի Օսլոյում Նոբելյան կոմիտեի կողմից տրվող բարձրագույն պարգևն է խաղաղության ամրապնդման ոլորտում ձեռքբերումների համար.

Առաջադրված թեկնածուներին ներկայացվող պահանջները

Նոբելյան հիմնադրամի կանոնադրության համաձայն` թեկնածուներ կարող են առաջադրել հետևյալ անձինք.

  1.  Նորվեգական նոբելյան կոմիտեի գործող և նախկին անդամները, ինչպես նաև Նոբելյան ինստիտուտի կողմից նշանակված խորհրդատուները,
  2.  Տարբեր երկրների ազգային խորհրդարանների և կառավարությունների անդամները, ինչպես նաև Միջխորհրդարանական միության անդամները,
  3.  Հաագային Միջազգային արբիտրաժային դատարանի անդամները,
  4.  Խաղաղության հարցերով մշտական խաղաղության բյուրոյի հանձնաժողովի անդամները,
  5.  Միջազգային իրավունքի ինստիտուտի մշտական և ասոցացված անդամները,
  6.  Քաղաքագիտության և իրավագիտության, պատմության և փիլիսոփայության ոլորտում համալսարանների պրոֆեսորները,
  7.  Խաղաղության նոբելյան մրցանակի մրցանակակիրները:

Խաղաղության նոբելյան մրցանակակիրները.

1901 – Ժան Անրի Դյունան(Շվեյցարիա) – Ժողովուրդների խաղաղ համագործակցության ներդրման համար և Ֆրեդերիկ Պասսի (Ֆրանսիա) – Բազմամյա խաղարարական ջանքերի համար

1902 – Էլի Դյուկոմեն (Շվեյցարիա) – Ի նշան Խաղաղության միջազգային բյուրոյի ստեղծման մեջ ավանդի` Եվրոպայի տարբեր պացիֆիստական կազմակերպությունների գործունեությունը համակարգելու համար և ՇառլԱլբերԳոբա (Շվեյցարիա) – Միջազգային արբիտրաժի գործում ջանքերի համար

1903 – Ուիլյամ Ռանդալ Կրիմեր (ՄեծԲրիտանիա)– Ի նշանավորումն արբիտրաժի միջոցով խաղաղության հասնելու ջանքերի

1904 – Միջազգային իրավունքի ինստիտուտ (Գենտ, Բելգիա) – Միջազգային իրավունքի ինստիտուտը աշխարհում առաջին կազմակերպություններից մեկն է, որը սահմանեց միջազգային իրավունքի սկզբունքները, ձեռնարկեց նրա օրենքների համակարգումը և ուղիներ առաջարկեց միջազգային խնդիրները լուծելու համար

1905 – Բերտա ֆոն Զուտներ (ԱվստրոՀունգարիա) – Ակտիվ պացիֆիստական գործունեության համար

1906 – ԹեոդորՌուզվելտ(ԱՄՆ) – Պորտսմուտյան համաձայնագրի կնքման մեջ իր դերի համար

1907 – Լուի Ռենո (Ֆրանսիա) — Ֆրանսիայում միջազգային իրավունքի որպես իրական հանճարի և Էռնեստո Թեոդորո Մոնետա (Իտալիա)– Հանուն խաղաղության իր անխոնջ գործունեության համար

1908 – ԿլասՊոնտուսԱռնոլդսոն(Շվեդիա)– Նորվեգական կոնֆլիկտի լուծմանը  մասնակցության համար և ՖրեդերիկԲայեր(Դանիա) – Տարածաշրջանային համագործակցության ամրապնդմանն ուղղված Սկանդինավյան միջխորհրդարանական միություն ստեղծելու համար

1909 – ՕգյուստԲեեռնար (Բելգիա) – Միջազգային արբիտրաժի և սպառազինությունների կրճատման համար պայքարում ի նշան ջանքերի ճանաչման և ՊոլԴԷստուրնելդեԿոնստան(Ֆրանսիա) – Ֆրանսիայի և հարևան երկրների միջև արբիտրաժի պայմանագրերի համար

1910 – Խաղաղության միջազգային բյուրո – Զինաթափման կոնֆերանսների կազմակերպման համար

1911 – Թոբիաս Ասսեր (Նիդեռլանդներ) – Միջազգային արբիտրաժի ոլորտում աշխատանքների համար և ԱլֆրեդՀերմանՖրիդ(ԱվստրոՀունգարիա) – Իր ինտերնացիոնալ գործունեության համար

1912 – Էլիու Ռուտ (ԱՄՆ) – Արևմտյան կիսագնդում խաղաղության ամրապնդման ջանքերի համար

1913 – Անրի Լաֆոնտեն (Բելգիա) – Մրցանակին արժանացել է որպես Եվրոպայում հանուն խաղաղության ժողովրդական շարժման իրական առաջնորդ

1914 – Մրցանակը չի շնորհվել

1915 – Մրցանակը չի շնորհվել

1916 – Մրցանակը չի շնորհվել

1917 – Կարմիր Խաչի Միջազգային կոմիտե – Ռազմագերիների դրության բարելավման համար

1918 – Մրցանակը չի շնորհվել

1919 – Թոմաս Վուդրո Վիլսոն(ԱՄՆ) – Արդի միջազգային քաղաքականության մեջ մարդկայնության հիմնական օրենքի ներմուծման համար

1920 – Լեոն Օգյուստ Վիկտոր Բուրժուա (Ֆրանսիա) – Արբիտրաժի միջոցներով խաղաղության հաստատման ջանքերի համար

1921 – Կարլ Յալմար Բրանտինգ (Շվեդիա) – Շվեդիայի և Նորվեգիայի միջև վեճի խաղաղ լուծման և Ազգերի Լիգայում աշխատանքի համար և Քրիստիան Լանգե (Նորվեգիա) – Արբիտրաժի` որպես հակամարտությունների կարգավորման միջոցների քարոզչության համար

1922 – Ֆրիտյոֆ Նանսեն (Նորվեգիա) – Անպաշտպաններին օգնության տրամադրման բազմամյա ջանքերի համար

1923 – Մրցանակը չի շնորհվել

1924 – Մրցանակը չի շնորհվել

1925 – Ջոզեֆ Օսթին Չեմբեռլին (Մեծ Բրիտանիա) – Լոկարնյան բանակցություններում իր դերի համար և ՉառլզԳեյթսԴաուես (ԱՄՆ) – Ի նշան իր անունը կրող պլանի ճանաչման ներդրման համար

1926 – Արիստիդ Բրիան (Ֆրանսիա) և Գուստավ Շտրեզման (Գերմանիա) – Լոկարնյան պակտի կնքման և բազմաթիվ տարիների անվստահությունից հետո Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջև խաղաղ երկխոսության դերի համար

1927 – Ֆերդինանդ Էդուարդ Բյուիսոն (Ֆրանսիա) – Ֆրանսիացի և գերմանացի ժողովուրդների միջև փոխըմբռնման վերականգմանն ուղղված գործունեության համար և ԼյուդվիգԿվիդդե (Գերմանիա) – Խաղաղ համագործակցությանն ուղղված Ֆրանսիայի և Գերմանիայի հասարակական կարծիքի պատրաստման համար

1928 – Մրցանակըչիշնորհվել

1929 – ՖրենկԲիլլինգսՔելլոգ(ԱՄՆ) – Փարիզյան պակտի նախապատրաստման համար

1930 – ՆաթանՍյոդերբլյում (Շվեդիա) – Ի նշանավորումն արժանիքների` կրոնական միավորան միջոցով խաղաղության հասնելու համար

1931 – ՋեյնԱդամս (ԱՄՆ) – Որպես աշխարհի խաղաղասեր կանանց իրական պատվիրակ և ՆիկոլասՄյուրեյԲատլեր (ԱՄՆ) – Խաղաղության գործում անսպառ էներգիայի և նվիրվածության համար

1932 — Մրցանակըչիշնորհվել

1933 – ՌալֆՆորմանԷնջել (ՄեծԲրիտանիա) – Խաղաղության քարոզչության համար

1934 – ԱրթուրՀենդերսոն (ՄեծԲրիտանիա) – Միջազգային զինաթափման գործի համառ պաշտպանության համար

1935 – ԿարլֆոնՕսեցկի (Գերմանիա) – Գերմանիայում միլիտարիզմի դեմ պայքարի համար

1936 – ԿառլոսՍաավեդրաԼամաս (Արգենտինա) – 1935 թ.-ի բոլիվիա-պարագվայական հակամարտության մեջ հաշտարարական դերի համար

1937 – ՌոբերտՍեսիլ (ՄեծԲրիտանիա) – Ի նշնավորումն Ազգերի Լիգայի առջև արժանիքների

1938 – Փախստականների գործերով Նանսենյան միջազգային կազմակերպություն – Անպաշտպաններին օգնություն ցուցաբերելու գործունեության համար

1939Մրցանակըչիշնորհվել

1940 — Մրցանակըչիշնորհվել

1941 — Մրցանակըչիշնորհվել

1942 — Մրցանակըչիշնորհվել

1943 — Մրցանակըչիշնորհվել

1944 – Կարմիր Խաչի Միջազգային կոմիտե – ԿԽՄԿ-ն պատերազմի տարիներին վերադարձրեց մարդկային համերաշխության հիմնարար սկզբունքների նշանակությունը` նույնացնելով ժողովուրդների կենսական հետաքրքրությունները և հաշտեցման անհրաժեշտությունը

1945 – Կորդել Հալլ (ԱՄՆ) – Ի նշան արևմտյան կիսագնդում խաղաղության հաստատման նրա արժանիքների, առևտրի ամրապնդման և ՄԱԿ-ի կայացման համար

1946 – Էմիլի Գրին Բոլչ (ԱՄՆ) – Հանուն խաղաղության բազմամյա, անխոնջ աշխատանքի համար

1947 – ՀասարակությանծառայությանմեջգտնվողԸնկերներիԽորհուրդը (Կվակերներ), ՀասարակությանծառայությանմեջգտնվողԸնկերներիԱմերիկյանկոմիտե (Կվակերներ) – Ի նշան ընդդեմ Համաշխարհային պատերազմի կվակերների բողոքի

1948 — Մրցանակըչիշնորհվել

1949 – Ջոն Բոյդ Օռռ (ՄեծԲրիտանիա) – Ի նշան ոչ միայն նրա արժանիքների մարդկության կարիքից ազատելու գործում, այլ նաև դասակարգերի, ռասսաների և ազգերի միջև համագործակցության հիմքերի ստեղծման համար

1950 – ՌալֆԲանչ(ԱՄՆ) – Տարածաշրջանային համագործակցության ամրապնդման համար Սկանդինավյան միջխորհրդարանական միություն ստեղծելու համար

1951 – ԼեոնԺուո (Ֆրանսիա) – Ի նշանավորումն խաղաղարարական արժանիքների

1952 – ԱլբերտՇվեյցեր (Ֆրանսիա, Գերմանիա) – Միսսիոներական գործունեության համար

1953 – Ջորջ Մարշալ (ԱՄՆ) – Որպես «Մարշալի պլանի» նախաձեռնող` Եվրոպային ետպատերազմյան տնտեսությունը վերականգնելու համար

1954 – Փախստականների գործերով ՄԱԿ-ի Գերագույնկոմիսարի ծառայություն – Փախստականներին օգնելու անխոնջ և հաճախ անշնորհակալ փորձերի և և իշխանությունների ուշադրությունը նրանց կարիքների վրա սևեռելու համար

1955 — Մրցանակըչիշնորհվել

1956 — Մրցանակըչիշնորհվել

1957 – Լեսթեր Բոուլս Փիրսոն (Կանադա) – Սուեզյան ճգնաժամի հաղթահարման իր դերի համար

1958 – Ժորժ Պիր (Բելգիա) – Փախստականներին օգնության համար

1959 – Ֆիլիպ Նոել-Բեյքեր (Մեծ Բրիտանիա) – Որպես զինաթափման խոշորագույն մասնագետի

1960 – Ալբերտ Ջոն Լութուլի (ՀԱՀ) – Մարդկանց և ժողովուրդների միջև արդարության ամրապնդման ջանքերի համար

1961 – ԴագՀամմարշալդ (Շվեդիա) – ՄԱԿ-ում գործունեության համար

1962 – ԼայնուսԿարլՊոլինգ (ԱՄՆ) – Որպես ատոմային փորձարկումների արգելման պայմանագրի նախագծի հեղինակ

1963 – Կարմիր Խաչի Միջազգային կոմիտե – Իր գոյության հարյուրամյակի կապակցությամբ և Կարմիր Խաչի կազմակերպությունների Լիգա – Ի նշանավորումն ԿԽՄԿ-ի գոյության հարյուրամյակի

1964 – Մարտին Լյութեր Քինգ (ԱՄՆ) – Սևամորթների իրավահավասարության օգտին գործունեության համար

1965 – ՄԱԿ-ի Մանկական Ֆոնդ (UNICEF, UnitedNationsInternationalChildrensEmergencyFund) – Ժողովուրդների միջև եղբայրության և խաղաղության ամրապնդման ակտիվ դերի համար

1966 — Մրցանակըչիշնորհվել

1967 — Մրցանակըչիշնորհվել

1968 – Ռենե Կասսեն (Ֆրանսիա) – Ի նշանավորումն Մարդու իրավունքների հռչակագրի ընդունման քսանամյակի կապակցությամբ

1969 – Աշխատանքի միջազգային կազմակերպություն – Խաղաղության ինֆրոստրուկտուրայի ստեղծման և ժողովուրդների միջև եղբայրության ամրապնդմանն ուղղված գործունեության համար

1970 – ՆորմանԷռնեստԲոռլոուգ (ԱՄՆ) – Պարենային խնդրի լուծման ներդրման և հատկապես «կանաչ հեղափոխոխության» իրականացման մեջ ներդրման համար

1971 – ՎիլլիԲրանդտ(Գերմանիա) – Ի նշան կոնկրետ նախաձեռնությունների ճանաչման, որը բերեց Արևմուտքի և Արևելքի միջև լարվածության թուլացմանը

1972 — Մրցանակըչիշնորհվել

1973 – ՀենրիՔիսինջեր (ԱՄՆ) – Ի նշան Վիետնամում խաղաղության հաստատման ուղղությամբ արժանիքների ճանաչման և ԼեԴիկՏհո (Վիետնամ) — Ի նշան Վիետնամում խաղաղության հաստատման ուղղությամբ արժանիքների ճանաչման

1974 – ՇոնՄակբրայդ (Իռլանդիա) – Մարդու իրավունքների իրավիճակին հետևելու միջազգային մեխանիզմների ստեղծման համար և ԷյսակուՍատո (Ճապոնիա) – Հակամիլիտարիզմի քաղաքականության համար

1975 – ԱնդրեյՍախարով (ԽՍՀՄ) – Մարդկանց միջև խաղաղության հիմնական սկզբունքների քաջարի աջակցության և մարդկային արժանապատվության ցանկացած տեսակի ոտնահարման և իշխանության չարաշահման դեմ տղամարդկային պայքարի համար

1976 – ԲետտիՈւիլյամսևՄեյրիդԿորիգան (Իռլանդիա) – Ի նշանավորումն խաղաղության գործում արժանիքների ճանաչման

1977 – Միջազգայիններում (ամնիստիա) – Մարդկային արժանապատվությունը խոշտանգումներից, բռնությունից և անկումից պաշտպանելու համար

1978 – Անվար Սադատ և Մենահիմ Բեգին (Եգիպտոս, Իսրայել) – Եգիպտոսի և Իսրայելի միջև հիմնարար համաձայնությունների նախապատրաստման և իրականացման համար

1979 – ՄայրԹերեզա (Իռլանդիա, Հնդկաստան) – Որպես ամենակարևոր ոլորտում խաղաղություն հաստատողի և մարդկային արժանապատվության անձեռնմխելիությունը պաշտպանողի

1980 – ԱդոլֆոՊերեսԷսքիվել (Արգենտինա) – Որպես մարդու իրավունքների մարտիկի

1981 – Փախստականների գործերով ՄԱԿ-ի Գերագույնկոմիսարի վարչությունը — Փախստականներին օգնելու անխոնջ և հաճախ անշնորհակալ փորձերի և իշխանությունների ուշադրությունը նրանց կարիքների վրա սևեռելու համար

1982 – ԱլվաՄյուրդալ (Շվեդիա), ԱլֆոնսոԳարսիաՌոբլես (Մեքսիկա) – Զինաթափման գործում մեծ ավանդի համար

1983 – Լեխ Վալենսա (Լեհաստան) – Որպես մարդու իրավունքների մարտիկի

1984 – Դեսմոնդ Մպիլո Տուտու – Ապարտեիդի դեմ պայքարում ցուցաբերած տղամարդկության և հերոսականության համար

1985 – ԲեռնարդԼաուն (ԱՄՆ), Աշխարհի բժիշկները հանուն ատոմային պատերազմի կանխարգելման – Հասարակությանը տեղեկացված դարձնելու և մարդկության գիտակցությունը հանուն խաղաղության ուղղելու արժանիքների համար

1986 – ԷլիՎիզել (ԱՄՆ) – Ազգայնամոլության զոհերի` հրեա ժողովրդի տառապանքներին նվիրված թեմատիկայի հետևորդը լինելու համար

1987 – ՕսկարԱրիասՍանչես (ԿոստաՌիկա) – Հարավային Ամերիկայում որպես խաղաղ բանակցություններ նախաձեռնողի

1988 – ՄԱԿիխաղարարարուժեր – Խաղաղության պահպանման համար

1989 – 14-րդԴալայլամա (Հնդկաստան) – Առանձին մարդկանց, հասարակությունների և ժողովուրդների միջև բարեսրտության, սիրո և հանդուրժողականության անխոնջ քարոզի համար

1990 – Միխայիլ Գորբաչով (ԽՍՀՄ) – Ի նշանավորումն խաղաղ գործընթացում նրա առաջատար դերի համար, որն այսօր բնորոշում է համաշխարհային հանրության կյանքի կարևոր ամբողջական մասը

1991 – Աուն Սան Սու Չժի (Մյանմա) – Որպես մարդու իրավունքների պաշտպանի

1992 – Ռիգոբերտա Մենչու (Գվատեմալա) – Որպես մարդու իրավունքների` հատկապես Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդների պաշտպանի

1993 – Նելսոն Մանդելա (ՀԱՀ), Ֆրեդերիկ Վիլլեմ դե Կլերկ (ՀԱՀ) – Ապարտեիդի վարչակարգի խաղաղ ավարտի և Հարավային Աֆրիկայում նոր ժողովրդավարության հիմքերի նախապատրաստման աշխատանքի համար

1994 – Յասիր Արաֆաթ (Պաղեստին), Շիմոն Պերես (Իսրայել), ԻցխակՌաբին (Իսրայել) – Մերձավոր Արևելքում խաղաղության հասնելու ջանքերի համար

1995 – ՋոզեֆՌոտբլատ (ՄեծԲրիտանիա) ևԳիտության և գլոբալ խնդիրների Պագուոշյան կոնֆերանսներ – Համաշխարհային քաղաքականության մեջ ատոմային զենքի դերի նվազեցմանն ուղղված մեծ արդյունքերի և այդ զինատեսակ արգելմանն ուղղված բազմամյա ջանքերի համար

1996 – ԿառլուշԲելու (Ինդոնեզիա), ԺոզեֆՌամուշՕրտա (Պորտուգալիա) – Արևելյան Թիմորում հակամարտության արդար և խաղաղ կարգավորման նրանց ջանքերի համար

1997 – Ջոդի Ուիլյամս (ԱՄՆ) ևՀակահետևակայինականներիարգելմանհամարմիջազգայինշարժումը – Հակահետևակային ականների արգելման և վերացման աշխատանքի համար

1998 – ՋոնՀյում (ՄեծԲրիտանիա), ԴևիդԹրեմբլ (ՄեծԲրիտանիա) – Հյուսիսային Իռլանդիայում հակամարտության խաղաղ հանգուցալուծման որոնումների ջանքերի համար

1999 – Բժիշկներ առանց սահմանների – Մարդասիրական գործունեության և զինված հակամարտությունների ժամանակ բնական, տեխնոգեն աղետներից տուժածներին օգնություն ցուցաբերելու համար

2000 – Կիմ Դե Չժուն (ՀարավայինԿորեա) – Հյուսիսային և Հարավային Կորեաների միավորման և Հարավային Կորեայում և ընդհանուր վերցրած Արևելյան Ասիայում ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների ամրապնդման փութաջան աշխատանքի համար

2001 – ՄԱԿևՔոֆիԱնան (Գանա) – Առավել կազմակերպված աշխարհի ստեղծման և ամբողջ աշխարհում խաղաղության ամրապնդման ներդրման համար

2002 – ՋիմիՔարթեր (ԱՄՆ) – Ամբողջ աշխարհում հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման և մարդու իրավունքների համար պայքարի նրա ջանքերի համար

2003 – Շիրին Էբադի (Իրան) – Ժողովրդավարության զարգացման և մարդու իրավունքների համար` հատկապես Իրանում կանանց և երեխաների,  պայքարի ներդրման համար

2004 – Վանգարի Մաատաի (Քենիա) – Ժողովրդավարության և խաղաղության զարգացման երկարատև ներդրման համար

2005 – IAEA (Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալություն) և Մուհամեդ ալ-Բարադեի (Եգիպտոս) – Ռազմական նպատակներով ատոմային էներգիայի օգտագործման կանխարգելման և դրա օգտագործումը առավելագույն անվտանգ պայմաններում խաղաղ նպատակներով օգտագործման համար իրականացնելու ջանքերի համար

2006 – Մուհամեդ Յունուս (Բանգլադեշ) և Grameen Bank – Սոցիալական և տնտեսական զարգացման հիմքերի ստեղծման ջանքերի համար

2007 – ԱլբերտԳոռ (ԱՄՆ) ևIPCC (Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական խումբ) – Մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ կլիմայական փոփոխությունների հետևանների ուսումնասիրության և դրանց հնարավոր կանխարգեման միջոցների մշակման համար

2008 – Մարտի Ահտիսաարի (Ֆինլանդիա) – Միջազգային հակամարտությունների լուծման այն կարևոր ջանքերի համար, որը նա գործադրել է երեք տասնամյակների ընթացքում մի քանի մայրցամաքներում

2009 – Բարակ Օբամա (ԱՄՆ) – Միջազգային դիվանագիտության ամրապնդմանն ուղղված արտակարգ ջանքերի և ժողովուրդների միջև համագործակցության համար

2010 – Լյու Սյաոբո (Չինաստան) – Չինաստանում մարդու հիմնարար իրավունքների երկարատև  ոչ բռնի պայքարի համար

2011 — Էլեն Ջոնսոն-Սերլիֆ (Լիբերիա), Լեյմա Գբովի (Լիբերիա), Թավաքուլ Քարման (Եմեն) — Կանանց իրավունքների և անվտանգության համար ոչ բռնի պայքարի և խաղարարարական գործընթացում մասնակցության համար

2012 — Եվրոպական Միություն — Մարդու իրավունքների պաշտպանության վեց տեսնամյակների և մայրցամաքի միավորման երկարաժամկետ դերի համար

2013 — Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպություն — Քիմիական զենքի վերացման ուղղությամբ հսկայական ջանքերի համար

Գրականության նոբելյան մրցանակ

Հղումներ

Նոբելյան մրցանակի պաշտոնական կայքը 

Խաղաղության նոբելյան մրցանակին նվիրված կայք

            

Categories: Մրցանակներ, Պատերազմ, Պատմություն, Քաղաքականություն, Ազգագրություն | Tags: , | Оставьте комментарий

Навигация по записям

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s

Блог на WordPress.com.

%d такие блоггеры, как: